کشمکش در فیلمنامه چیست

کشمکش در فیلمنامه چیست

کشمکش (Conflict) قلب تپنده‌ فیلمنامه است. بدون تنش و مانع، هیچ داستانی نمی‌تواند مخاطب را درگیر کند. اگر در حال یادگیری آموزش فیلمنامه‌نویسی هستید، درک این مفهوم از نان شب واجب‌تر است.

کشمکش؛ موتور حرکت درام

اگر قرار باشد یک عنصر را نام ببریم که بدون آن فیلمنامه عملاً هیچ معنایی ندارد، آن عنصر «کشمکش» است. کشمکش همان نیرویی است که شخصیت را وادار می‌کند حرکت کند، تصمیم بگیرد و در نهایت رشد کند. داستان بدون کشمکش، چیزی شبیه گزارش اداری است؛ اتفاق‌ها هستند، اما «درام» وجود ندارد.

تعریف ساده کشمکش

هر شخصیت در یک داستان هدفی دارد. این هدف ممکن است بسیار ساده باشد (یک پیرزن می‌خواهد سوزن نخ کند) یا بسیار بزرگ (نجات دنیا). نکته مشترک اینجاست: بین شخصیت و هدفش باید مانعی وجود داشته باشد.

نکته: اگر راه رسیدن به هدف صاف و بدون دردسر باشد، مخاطب هیچ دلیلی برای دنبال کردن داستان ندارد.

آیا هر صحنه باید جنگ و دعوا باشد؟

خیر. این یک تصور غلط است. کشمکش لزوماً یک انفجار یا فریاد نیست. گاهی کشمکش بسیار ساده اما عمیق است. در فیلم «طبیعت بی‌جان» اثر ماندگار سهراب شهیدثالث، کشمکش پیرمرد با سوزن و نخ، از بسیاری از دعواهای فیلم‌های اکشن نفس‌گیرتر است. مهم نیست چه اتفاقی می‌افتد، مهم این است که شخصیت چه فشار روانی‌ای را تجربه می‌کند.

سه سطح اصلی کشمکش که باید بشناسید

برای اینکه طرح فیلمنامه  شما حرفه‌ای به نظر برسد، باید ترکیبی از این سه سطح را داشته باشید:

۱) کشمکش درونی (Inner Conflict) جنگ با خود! ترس‌ها، تردیدها، ضعف‌ها و گره‌های روانی.

• مثال: قهرمانی که می‌ترسد مسئولیت بپذیرد.

۲) کشمکش بیرونی (External Conflict) موانع فیزیکی، طبیعت، قوانین یا محدودیت زمانی.

• مثال: کوهنوردی که در طوفان گیر کرده است.

۳) کشمکش رابطه‌ای (Interpersonal Conflict) تعارض بین پروتاگونیست (قهرمان) و دیگر شخصیت‌ها.

• مثال: زوجی که آینده متفاوتی برای زندگی‌شان می‌خواهند.

فرمول طلایی: چطور در هر صحنه کشمکش بسازیم؟

وقتی در حال نوشتن یا بازنویسی فیلمنامه هستید، این سه سوال را از خودتان بپرسید:

1. شخصیت چه می‌خواهد؟ (هدف صحنه)

2. چه چیزی جلوی او را می‌گیرد؟ (مانع، مخالفت، زمان، احساس، بی‌اطلاعی…)

3. چطور این تلاش شکست می‌خورد یا هزینه دارد؟

اگر صحنه‌ای نوشتید که هیچ‌یک از این سه مورد را نداشت، آن صحنه احتمالاً اضافه است و ریتم فیلمنامه را می‌اندازد.

پنج اشتباه رایج نویسندگان تازه‌کار

1. داستان پر از اتفاق است اما «مانع» واقعی وجود ندارد.

2. کشمکش فقط بیرونی است و شخصیت هیچ تغییر درونی نمی‌کند.

3. شخصیت خیلی سریع و آسان به هدف می‌رسد.

4. کشمکش از شخصیت قوی‌تر است و او را کاملاً منفعل می‌کند.

5. صحنه‌ها پر از دیالوگ‌های طولانی بدون هیچ تنش زیرمتنی هستند.

   جمع‌بندی و قدم بعدی

   کشمکش سوخت موتور داستان است. اگر احساس می‌کنید فیلمنامه‌تان کشش لازم را ندارد، به احتمال ۹۰٪ مشکل در طراحی موانع و کشمکش‌هاست.

   آیا در طراحی کشمکش داستانتان به بن‌بست خورده‌اید؟ گاهی یک نگاه بیرونی می‌تواند گره کور داستان را باز کند. شما می‌توانید همین حالا از سرویس منتورینگ و مشاوره فیلمنامه در سناریوم استفاده کنید تا متخصصان ما نقاط ضعف درام شما را شناسایی و برطرف کنند.

   چند اشتباه مهلک فیلمنامه‌ نویسان