بازنویسی فیلمنامه جایی که زباله به جواهر تبدیل می شود
بازنویسی فیلمنامه جایی که زباله به جواهر تبدیل می شود
ارنست همینگوی، نویسنده بزرگ نوبلبگیر، جمله بیرحمانهای دارد: «اولین نسخه هر چیزی، زباله است.» شاید شنیدن این جمله سخت باشد، اما در فیلمنامهنویسی یک حقیقت محض است. بسیاری از نویسندگان تازهکار فکر میکنند وقتی کلمه «پایان» را تایپ کردند، کار تمام است. اما نویسندگان حرفهای میدانند که نوشتنِ نسخه اول، تازه شروع ماجراست.
در این مقاله از وبلاگ سناریوم به شما میگوییم چرا بازنویسی (Rewriting) مهمترین مرحله خلق یک اثر ماندگار است.
چرا نسخه اول (Draft 1) هرگز کافی نیست؟
نسخه اول، نسخه «کشف» است. شما در نسخه اول فقط سعی میکنید داستان را از ذهنتان روی کاغذ بیاورید. این نسخه معمولاً پر از حفره، دیالوگهای شعاری و صحنههای اضافه است. بازنویسی جایی است که شما از «نویسنده» به «منتقد» تبدیل میشوید. جایی که متن از حالت خام و آماتور، به یک ساختار حرفهای و قابل فروش تبدیل میشود.
قانون: نوشتن یعنی بازنویسی کردن (Writing is Rewriting).
تکنیک طلایی حرفهایها: قانون «فاصله»
بزرگترین اشتباه این است که بلافاصله بعد از تمام کردن فیلمنامه، شروع به بازنویسی کنید. نکنید! ذهن شما هنوز درگیر جهان داستان است و نمیتواند خطاها را ببیند.
-
راهکار: حداقل ۳ تا ۷ روز از متن فاصله بگیرید. اصلاً لای آن را باز نکنید.
-
نتیجه: وقتی با «ذهن خنثی» و چشمهای تازه برمیگردید، ناگهان ایراداتی را میبینید که قبلاً جلوی چشمتان بود اما نمیدیدید.
در بازنویسی دقیقاً دنبال چه بگردیم؟
وقتی شروع به بازنویسی و ویرایش میکنید، باید بیرحم باشید. به دنبال این ۴ قاتل بگردید:
-
حفرههای منطقی (Plot Holes): آیا جایی هست که رفتار شخصیت با عقل جور در نیاید؟
-
صحنههای مرده: هر صحنهای که در آن «کشمکش» وجود ندارد یا داستان را جلو نمیبرد، باید حذف شود (حتی اگر خیلی قشنگ نوشته شده باشد).
-
دیالوگهای توضیحی (On-the-nose): شخصیتها نباید دقیقاً همان چیزی را بگویند که فکر میکنند. زیرمتن بسازید.
-
شروع دیرهنگام: آیا داستان زود شروع میشود یا ۱۰ صفحه اول فقط مقدمهچینی است؟
جادوی بازخورد (Feedback)
چشم نویسنده به متن خودش عادت میکند و دچار «کوری خودخواسته» میشود. اینجاست که شما به نگاه سوم نیاز دارید. اما نه هر نگاهی! نشان دادن فیلمنامه به مادر یا دوست صمیمی فایدهای ندارد (چون آنها فقط میخواهند شما را تشویق کنند). شما نیاز به بازخورد بیرحمانه و تخصصی دارید. کسی که ساختار درام را بشناسد. استفاده از یک مشاور یا اسکریپت دکتر (Script Doctor) – مثل سناریوم میتواند سالها زمان آزمون و خطای شما را ذخیره کند.
چکلیست نهایی نسخه آخر
قبل از اینکه خروجی PDF بگیرید، مطمئن شوید:
-
تمام صحنهها یک هدف مشخص دارند.
-
قوس شخصیتی قهرمان کامل شده است.
-
هیچ غلط املایی یا نگارشی وجود ندارد.
-
فرمتبندی صفحه کاملاً استاندارد است.
جمعبندی
از دور ریختن صفحات نترسید. هر صفحهای که پاره میکنید و دوباره مینویسید، فیلمنامهی شما را شفافتر و قویتر میکند. اگر در فرآیند بازنویسی گیر کردهاید و نمیدانید کدام صحنه اضافه است، تیم سناریوم آماده است تا با تحلیل دقیق، نقشه راه اصلاح را به شما بدهد.
دیدگاهتان را بنویسید